YENİ İLAHİYAT ya da “İKİNCİ 28 ŞUBAT”
   
Yazar :Mustafa ÖZTÜRK
Tarih :16/9/2013
Okunma Sayısı :5512

YENİ İLAHİYAT ya da “İKİNCİ 28 ŞUBAT”

   

Bu satırları YÖK’ün bir ay önceki genel kurul toplantısında oy çokluğuyla karara bağlanan ve o gün bugündür tartışılan ibretlik İlahiyat programı vesilesiyle sırf serzeniş olarak yazıyorum. Evvela, İmam-Hatip ve İlahiyat mezunu olarak bu iki kurum hakkında hem konuşmaktan, hem de konuşulanlardan bıkıp usandığımı söylemek zorundayım.

Evet, bıktım usandım, hem de çok usandım. Çünkü gerek İmam-Hatip gerek İlahiyat bu memlekette hep birilerinin birilerinden rövanş alma ve hesap sorma hırsının kurbanı oldu. Öyle ki Laikçi-Kemalist ideolojinin din ve dindarlarla hiç bitmeyen kavgasında İmam Hatip yıllar yılı memleketi kendilerine tapulu mal sayan ve derebeyliklerini payidar kılmak için laiklik ve Atatürkçülük gibi kavramları fütursuzca paravan olarak kullanan malum çevrelerin, değil iktidar olmasına, kendi halinde oracıkta durmasına bile tahammül edemediği bir siyasi görüşün (Milli Görüş) ocağını söndürmek için ikide bir temcit pilavı gibi ısıtıp milletin önüne sürdüğü irtica kampanyasının hem en değerli malzemesi hem de olanca nefretini kusma ve hırsını almanın vazgeçilmez adresi oldu.

Bu tecrübe belki de en dramatik şekliyle şimdilerde yargılanan 28 Şubat sürecinde yaşandı. Hatırlanacağı gibi, bu süreçte “arka bahçe, ön bahçe” hikâyeleriyle İmam-Hatip liseleri ve İlahiyat fakülteleri adamakıllı budandı. Derken, 3 Kasım 2002 seçimiyle birlikte AK Parti dönemi başladı. AK Parti’nin iktidar yıllarında eski yaralar sarılmaya, gıdım gıdım kabuk bağlamaya başladı. Bu durum 28 Şubat’ın hışmına uğrayan pek çok insanın zihninde, “Şükürler olsun, devlet ve siyasetin İmam-Hatip ve İlahiyatlarla imtihanı artık sonladı” diye ifade edilebilecek bir düşünce oluşmasını sağladı ve aynı zamanda gidişat özellikle dindar insanlarda genel bir memnuniyet havası yarattı. Ama şu son birkaç yıldır özellikle dinî alanda çok garip şeyler olmaya başladı.

Vaktiyle, Muhammed Hamîdullah’a “Baîdullah”, Mevdudi’ye “Merdudi” diyen, Cemaleddin Afgani ve Muhammed Abduh gibi isimleri “soytarı” gibi sıfatlarla zikreden Necip Fazıl’ın Doğru Yolun Sapık Kolları adlı eserinde/söyleminde en çarpıcı ifadesini bulan sıkı Sünnîci ve aynı zamanda Millici katı muhafazakârlık alabildiğine palazlandı ve buna paralel olarak özellikle İlahiyat fakültelerinde “Modernist, Tarihselci, Fazlur Rahmancı” gibi etiketlerle etiketlenen akademisyenler defteri dürülecekler listesine kaydedildi; ardından da kimi zaman “28 Şubatçı”lık gibi alçakça ithamlarla itham edilerek cadı avına çıkıldı. Bu arada İlahiyat işlerini organizeden sorumlu bir YÖK üyesi (hadis hocası) günlerdir tartışılan yeni İlahiyat programını YÖK genel kurulundan oy çokluğuyla karara bağlatmayı başardı; ardından da, “Ben yaptım oldu” diyerekten tüm İlahiyat fakültelerine dayattı. İşte bütün bu olup bitenler devletin İmam-Hatip ve İlahiyatla imtihanının son bulmadığını maalesef kanıksattı.

Ne yazık ki İmam-Hatipler ve İlahiyatlar kuruldukları günden bu yana özellikle kriz dönemlerinde ülke gündeminden hiç düşmedi. Çünkü devleti temsil makamında olan siyasi otorite ve/veya siyasi otoritenin güdümünde edip eyleyen vesayetçi bürokrasi bu kurumların yakasından düşmedi. Başta söylediğimiz gibi AK Parti dönemine kadar özellikle İmam-Hatipler laikçi çevrelerin nazarında kestirmeden öfke kusmak, gidip gelip vurmak için akla gelen ilk hedef tahtası oldu. Şimdilerde ise güya laikçilerden, 28 Şubatçılardan rövanş almak adına İlahiyatlar bir nevi kadavra yerine konuldu. 28 Şubat’ta İlahiyatları delik deşik ettiler, şimdi de kadavrasını deşmekle meşguller. Geçmişte bizi deşen vesayetçiler “ötekiler”di; şimdi ise güya bizimkiler. Geçmişte göz çıkarmışlardı, şimdi ise kaş yapayım derken göz çıkardılar.

Bugün İlahiyat ekseninde yaşananlara bir ad koymak gerekirse, herhalde en güzel ad “İkinci 28 Şubat” ya da “İkinci Mihne” olsa gerektir. İlk ve orijinal Mihne vakti zamanında Ehl-i Hadis’e karşı yapılmış ve bu zulüm süreci Ahmed b. Hanbel adlı bir kahraman, yani Hanbelîlik diye bilinen ve çatısının altında Haşvîlikten Vehhabîliğe, eski-yeni Selefîlikten Taliban’a kadar taş kafalılığın her türlüsüne asırlar boyu memesinden süt verip besleyen bir mezhebe imam yaratmıştı.

Eski mihneyi organize eden Bağdat Mu’tezilesi -ki bunların ne kadar Mu’tezilî oldukları ayrı bir tartışma konusudur- bu işi devlet ya da siyasi otoritenin desteğiyle başarmışlardı. İlginçtir, bugünkü Mihne de siyasi otoritenin destek ve himmetiyle yahut “Başbakanımız böyle istedi” söylemiyle/yöntemiyle başarılmakta, ancak şimdiki Mihneciler Mu’tezilenin değil, öze/kaynaklara/geleneğe dönüş adına İslam’ın belki de en dar ve en sathi yorumuna sahip çıkan Ehl-i Hadis zihniyetinin bayrağını göndere çekmeye çalışmaktadırlar.

Can yakıcı olan şu ki aktörler değişse de mihnenin mahiyeti pek değişmemektedir. Çünkü geçmişte doğru bildiğini dayatan, takibata uğratan ve cadı avına çıkanlar sözde Mu’tezilîler iken bugünkü dayatmacılar ve avcılar Ehl-i Hadis ekolünün çağdaş temsilcileridir. Mihnenin mağdurları ise geçmişte olduğu gibi bugün de ne yazık ki müslüman evlatlarıdır, hem de büyük çoğunluğu siyasi tercihini öteden beri AK Parti’ye sabitlemiş müslüman evlatlarıdır.

Hâli hazırda çağdaş Ehl-i hadis, İlahiyat fakültelerindeki felsefe ve din bilimlerinin kökünü kazımaya ant içmiş görünüyor. Öyle bir ant içmişlik ki muhtemelen son yılların İlahiyat akademyasında çok tartışılan “tarihsellik, tarihselcilik” meselesine duyulan nefret sebebiyle olsa gerek, eski İlahiyat programında “Tarih” kelimesinin geçtiği Tefsir Tarihi, Hadis Tarihi gibi dersler bile yeni programda programla birlikte ortadan kaldırıldı. Bana öyle geliyor ki bu ant içmişlik, biraz hamiyet-i dîniyyeden, biraz Ehl-i hadis zihniyetine asıl rengini veren felsefe, kelam ve te'vil alerjisinden, biraz “modernist” diye nitelenen dinî düşünce çizgisine duyulan kin ve nefretten, biraz 28 Şubatçılardan rövanş alma isteğinden ve biraz da felsefenin mümin kişiyi dinden-imandan çıkardığı/çıkaracağı endişesinden naşidir.

Kabul etmek gerekir ki hâli hazırda İlahiyat fakültelerinden mezun olan gençlerin önemli bir kısmı dinin en temel metinlerini okuyup anlamanın en temel aracı olan Arap dilinden bihaberdir. Keza tefsir, hadis, fıkıh gibi temel dinî ilimlerden ve bu ilimlere ait klasik kaynaklardan da bihaberdir. Kuşkusuz bu niteliksizlik sorununu tek sebeple izah etmek mümkün değildir; fakat sorunun en önemli sebeplerden biri 28 Şubat bakiyesi İlahiyat programının özellikle temel İslam bilimleri açısından ibretlik olma özelliğidir. Bilindiği üzere, meş'um 28 Şubat sürecinde İslami ilimlerin ocağına incir ağacı dikilmiştir; ancak o dönemde işlenen bu büyük cürmün faturasını felsefe ve din bilimlerine kesmek, 28 Şubat sürecini tersinden işletmekten pek farklı bir şey olmasa gerektir. İlahiyat programında tefsir, hadis, fıkıh gibi derslerin oranını yükseltmek, aklı başında hiçbir İlahiyatçı akademisyenin itiraz etmeyeceği bir düzenlemedir; ancak bu oranı yükseltirken felsefe ve din bilimlerini tasfiyenin eşiğine getirmek de insaf ve iz’ana sığdırılabilecek bir tasarruf olmasa gerektir.

Bu konuda makul bir çözüm, geçmişteki uygulamaya benzer şekilde İlahiyat programını tefsir-hadis ve kelam-felsefe şeklinde ikiye ayırmak ve böylece öğrencinin tek program dâhilinde de olsa doğru düzgün bir müktesebat sahibi olmasını sağlamaktır. Diğer bir makul çözüm, İsmail Kara’nın teklifiyle İlahiyat fakültelerini tektipli yapıdan kurtarmak olmalıdır. Buna göre bazı fakülteler modern din bilimlerinde veya aklî ilimlerde temayüz etmeyi öne alırken diğerleri klasik İslâmî ilimler ağırlıklı bir yöneliş içine girebilir, bazıları da karma bir yol tercihinde karar kılabilir. Bir adım daha ötede bazı fakülteler modernist bir çizgiye doğru, bazıları daha geleneksel bir istikamete yönelebilir. Bunların hepsi meşru ve kendi sınırları içinde doğrudur, meşru olmayan birini tercih etmek/dayatmak ve doğrusunun sadece bu olduğunu savunmak, ağırlıklı alan tercihinin diğer ilahiyat alanlarını gereksiz, önemsiz kılacağını düşünmektir. Böyle çok tipli bir yapılanma farklı metodolojileri, karşı fikirleri, anlayışları ve yapıları içinde barındırması gereken -ama YÖK’ten sonra Türkiye’de tamamen kaybolan- üniversite fikrinin de bir icabı ve imkânıdır.

Ama gelin görün ki bugün “Ben yaptım oldu” dercesine tam bir oldu bittiyle ortaya konulan ve hikmet-i hükûmetçi bir üslupla meşrulaştırılmaya çalışılan yeni program, toplam sayısını saymaya yetişmekten artık acze düştüğümüz sayısız İlahiyat’tan her yıl binlerce Cübbeli karikatürü mezun etmekten fazla bir şey vaat etmiyor. Vallâhu a'lem.

Haber Yorum Yaz Yazılan Yorumları Oku
Adı Soyadı Cengizhan ÖZDEMİRCAN 16/9/2013
Hocam Sad Bin Muaz ın Hz. Peygambere söylediği gibi bizde size aynısını söylüyoruz ; Sen denize dalarsan vallahi arkandan bizde dalarız Entelektüel bir düşünce ve bakış açısından ne kadar uzaklaştığımızın göstergesidir müfredat dayatması, zulüm her zaman kendi görüntüsü ile gelmez, bazen hak görüntüsüne bezeyipde önümüze servis ederler. Ancak sapmaya meyilli, dayatılan şeylere tepki vermeyenlerden başkasına da zarar veremezler. Sayın hocamız bu dayatmaya her platformda ilk tepkiyi veren değerli hocalarımızın başında gelir. Bazı hocalarımız ise tepki vermek için suyun durulmasını beklediler. Allah vereceği hayrdan sadece samimi kullarını nasiplendirir. Kaleminize, zihninize, düşüncenize kuvvet hocam. Allah sizden razı olsun.


YAZARIN ÖNCEKİ YAZILARI

Son Yılların Türkiye Müslümanlığı ve Muhafazakârlaşma Olgusu Üzerine
İnsan-Tanrı İlişkisinde Sivilliğin İmkânı
Çağdaş İslam Düşüncesinin Serencamı (I)
Çağdaş İslam Düşüncesinin Serencamı (II)
Çağdaş İslam Düşüncesinin Serencamı (III)
Vicdan, Vicdanlılık ve Vicdansızlık Üzerine
Türkiye’de Dindarlık Tipolojileri
Çağdaş İslam Düşüncesinin Serencamı (IV)
Çağdaş İslam Düşüncesinin Serencamı (V)
Çağdaş İslam Düşüncesinin Serencamı (VI)
Çağdaş İslam Düşüncesinin Serencamı(VII)
KUR’AN’DAKİ CENNET TASVİRLERİNİN YEREL ve TARİHSEL BAĞLAMI
Kur’an’da Cehennem ve Azap Tasvirlerinin Yerel ve Tarihsel Bağlamı
Çağdaş İslam Düşüncesinin Serencamı(VIII)
Çağdaş İslam Düşüncesinin Serencamı (IX)
Çağdaş İslam Düşüncesinin Serencamı (X)
Kur’an Bağlamında “Cahiliye” Kavramını Yeniden Düşünmek
İnsan Doğuştan Onurlu ve Şerefli Bir Varlık mıdır?
Taksim Gezi Parkı Olaylarının Aktörleri: Baronlar, Taşeronlar, Zevzekler ve Erketeciler
Doğuştan Müfessirlik ve Merdiven Altı Tefsircilik
Sisi darbesi ve el-Ezher’in sicil karnesi
YENİ İLAHİYAT ya da “İKİNCİ 28 ŞUBAT”
Cemaat Cemaat midir Yoksa Başka Birşey midir?
Paralel Devlet ve “Cemaat”in Kodları
Cemaat, Haşhaş, Din ve Afyon
Ekranda Te’vilin Belini Kırmak ve Sil Baştan Yepyeni Bir Kur’an Yazmak
Gülen Cemaati ve Melez Teoloji: Mehdîlik, Takiyye, Müdârâcılık
Cemaat İlmihâli
Cemaati Tenkit Yazılarıma Yönelik Tenkitlerin Tenkidi
Gülen’in Dünyevi Ajandası Kabarık
Ahlakî Tefessüh: Cemaat ve Tecessüs
AK Parti’ye Gönül Vermiş Giresunlulardan İstek ve İstirhamım!
Kur an, Tarihsellik ve Tarihselci Perspektif
İlahiyat Akademyasının Halleri
Zopzollu-Haccak Giresun’um
Seksenler Giresun III: Gazi Caddesi ve Cadde Ehli
Giresun Şivesine ve Lügatçesine Özgü Birkaç Kelimenin Anlam ve Kullanımına Dair
Beddua Seansları Bitti, Kerbela Mersiyesi Verelim: “Medet Ya Mazlum Hüseyin!”
VAİZ ŞENOCAK VAKASI
Din Referanslı Radikalleşmenin Kaynakları ve Motivasyonları
Benim Mezgitlerim
HERKESİ KÖR ÂLEMİ SERSEM SANMAK (DÜNYANIN MERKEZİNİ GİRESUN’DAN İBARET SANANLARA İTHAF)
Gülen ve Cemaati Namına Kur’an İstismarı
Hayatın Perifesirinde Durmak ve Kenarda Yaşamaya Çalışmak
Ramazan’a Mukaddime: Türkiye’de Dinî Hayatın Manzara-i Umûmiyesi
Paralel Akademisyenlik ve 17 Aralık Menşeli Tedbir/Takiyye Stratejisi
İSLAMCILIK ÖLDÜ MÜ KALDI MI?
Mümtazer Türköne’ye İki Kısa Reddiye
GÜNAY HOCAM(IZI)N ARDINDAN
“Uluslararasıİslam Üniversitesi” ya da “Ümmet Nasıl Kurtulur?” Projesi
Seksenler Giresun (I) Şamdiyelle (Şambrel) Sargan Sürütmek
Mustafa Özcan Adlı Gazetecinin “Âlim mi Teolog mu?” Başlıklı Pespaye Yazısı Üzerine
Seksenler Giresun II Ek Saha, Amatör Küme ve Tükürüklü Köfte
Kur’an ve Tarihsellik Hakkında Belirtmem Gereken Birkaç Husus
Goethe’nin dirilmesi bize iyi bir Kur’an meali bahşeder mi?
Peygamber Algılarımızda Sahihlik ve Sahicilik Sorunu
Senede bir Aylık “Giresun”uma Gelme Vakti Yaklaşmışken…
Şükür! Ramazan Medyasından Kurtuluşa Birkaç Gün Kaldı…
Giresun ve Giresunlu Dostlarla İlgili İntibalarım
İslam ve Ehl-i Sünnet Merakını Giderme Sevdasına İlahiyatı Oyuncak Etmek
Ah Benim Panzerlerim, Schweinsteigerlerim…
Kendi Milletine Silah Sıkan Alçaklar İdamla Yargılanmalı ve Asılmalıdır!

YAZARLAR
İshak BIÇAKCI
 YENİ NESİL DİN DİLİ
Mustafa ÖZTÜRK
 Kendi Milletine Silah Sıkan Alçaklar İdamla Yargılanmalı ve Asılmalıdır!
Mustafa KÜÇÜK
 UZUN ADAMI ACIMASIZCA ELEŞTİRMEK
Bünyamin ÇETİNKAYA
 GENEL BAŞKAN OLSAYDIM!
Nazım KURUCA
 BİR BAŞARININ ÖYKÜSÜ: BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ
Yakup ALTIYAPRAK
 GÜNAY ÇAKIROĞLU
Sefer ÖZKAYA
 CEP TELEFONUN ZARARLARI
Feyza ALİUSTAOĞLU
 YEŞİLGİRESUN BELEDİYE SPOR-FİNAL GENÇLİK MAÇI: MAZERETİ OLMAYAN YENİLGİ
Şenol SANCAK
 Kan Çiçekleri
Mehmet FATSA
 Görele nin Kimliğini Temsil Eden Tarihi Eser:Hasan Ağa Cami
Bünyamin ÇETİNKAYA
 BİLEMİYORUM…
Suat HAKTANADAM
 GİRESUN KALESİ ATAPARK’A YUKARIDAN BAKIYOR
Mustafa ÖZDEMİR
 AĞAÇ YAŞ İKEN EĞİLİR
Mustafa TÜRKMEN
 BİYOTEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ KURULUYOR!
Kazım Özer KESKİN
 Başka çaremiz yok…
12
 
Haberci 28
E-mail:
bilgi@haberci28.com  web: www.haberci28.com